PP یان PE؟
کیمیای هەڵبژاردنی دروست
لە جیهانی پێچانەوەی پیشەسازی ئەمڕۆدا، دوو پۆلیمەر جڵەوی بازاڕیان گرتووە: پۆلیپڕۆپیلین (PP) و پۆلیتێلین (PE). هەرچەندە هەردووکیان لە نەوت و گاز دروست دەکرێن، بەڵام بۆ بازرگانییەکەی تۆ، یەکێکیان دەبێتە هۆی قازانج و ئەوی تریان مەترسی زەرەر.
بۆ بازرگانانی عێراق کە بەرهەمەکانیان لە کەشوهەوایەکی زۆر گەرم و لە ڕێگایەکی درێژدا دەگوازنەوە، تێگەیشتن لە جیاوازییە کیمیاییەکانی نێوان ئەم دوو ماددەیە کلیلی سەرکەوتنە. لەم ڕێبەرەدا، بە شێوەیەکی زانستی و ورد، هەردوو ماددەکە بەراورد دەکەین.
چی دەخوێنیتەوە؟
- ● تەلارسازی مۆلیکولەکان
- ● خاڵی توانەوە و گەرما
- ● بەرگری لە شێ و باران
- ● بەکارهێنانی تایبەت لە عێراق
١. تەلارسازی گەردیلەیی: بۆچی PP بەهێزترە؟
لە ئاستی مایکرۆسکۆپیدا، جیاوازی نێوان ئەم دوو ماددەیە لە یەک گەردیلەدایە. پۆلیپڕۆپیلین (PP) خاوەنی گروپێکی میثیلی (—CH₃) زیادەیە لە زنجیرە کاربۆنییەکەیدا. ئەم گروپە زیادەیە ڕێگری دەکات لە لولخواردنی زۆری زنجیرەکان و وای لێدەکات ماددەکە ڕەقتر و بەهێزتر بێت.
بەڵام پۆلیتێلین (PE) زنجیرەیەکی سادەتری هەیە، کە ئەمەش نەرمی و لکانی زیاتری پێ دەبەخشێت. لەبەر ئەمەیە کە کیسەی PE (وەک کیسەی نایلۆنی مارکێت) کێش دەبێت و دەپچڕێت، بەڵام تورەکەی PP (وەک فردەی ئارد) کێش نابێت و بەرگری لە دڕان دەکات.
کورتەی کیمیایی:
- PP: (C₃H₆)ₙ - ڕەق، بەرگری گەرمای بەرز، کێش نابێت.
- PE: (C₂H₄)ₙ - نەرم، بەرگری شێی بەرز، زۆر دەکێشرێت.
بەراوردی زانستی تورەکەی PP بەرامبەر PE: کام ماددە بۆ بازاڕی عێراق باشترینە؟ (وەشانی ٢٠٢٦)
٢. بەراوردی تەکنیکی ڕووبەڕوو
| تایبەتمەندی | پۆلیپڕۆپیلین (PP) | پۆلیتێلین (PE) |
|---|---|---|
| خاڵی توانەوە | ١٦٠°C - ١٧٠°C | ١١٠°C - ١٣٠°C |
| هێزی کێشان | زۆر بەرز (کێش نابێت) | مامناوەند (دەکێشرێت) |
| بەرگری لە شێ | مامناوەند (پێویستی بە لامینێتە) | نایاب (دژە ئاوی سروشتی) |
| کارلێکی کیمیایی | بەرگری زۆر لە چەوری و ڕۆن | بەرگری لە ترشەکان |
٣. فاکتەری گەرما: بۆچی PP بۆ هاوینی عێراق باشترە؟
لە شارەکانی وەک بەسرە، بەغدا و کەرکوک، پلەی گەرمی لە هاویندا دەگاتە سەروو ٥٠ پلەی سەدی. بارهەڵگرەکان لە ژێر هەتاوی ڕاستەوخۆدا گەرمتر دەبن.
چونکە خاڵی توانەوەی PP زۆر بەرزترە، تورەکەکە لە ژێر ئەو گەرمایەدا "نەرم" نابێتەوە و هێزی خۆی لەدەست نادات. بەڵام PE لە پلەی گەرمی بەرزدا خێرا نەرم دەبێت و مەترسی پچڕانی بارەکە زیاد دەکات.
ئەنجامی تاقیکردنەوە:
لە ژێر پلەی گەرمی ٦٠ پلەی سەدیدا، تورەکەی PP هێشتا ٩٥٪ی هێزی خۆی دەپارێزێت، لەکاتێکدا PE نزیکەی ٣٠٪ی هێزی میکانیکی لەدەست دەدات.
بەراوردی زانستی تورەکەی PP بەرامبەر PE: کام ماددە بۆ بازاڕی عێراق باشترینە؟ (وەشانی ٢٠٢٦)
٤. بەربەستی شێ: کەی PE هەڵبژێرین؟
ئەگەر بەرهەمەکەت زۆر هەستیارە بە شێ (وەک شەکر، خوێ، یان هەندێک پەینی کیمیایی)، PE پاشای بێ رکابەرە. PE هیچ کونیلەیەکی تێدا نییە و ڕێگری تەواو لە نفووزی هەڵمی ئاو دەکات.
٥. ژینگە و ڕیسایکلکردن لە عێراق
لە ئێستادا لە شارەکانی سلێمانی و هەولێر، کارگەکانی ڕیسایکلکردن زیاتر گرنگی بە PP دەدەن چونکە گرانۆلی PP دووبارە دەفرۆشرێتەوە بە کارگەکانی دروستکردنی کەلوپەلی ناوماڵ و پارچەی ئۆتۆمبێل.
ڕیسایکلکردنی PP:
کۆدی ڕیسایکلکردنی (٥)ە. دوای ڕیسایکلکردن دەکرێتە فڵچە، دەستەی پاتری و سەتڵی پلاستیکی.
ڕیسایکلکردنی PE:
کۆدی ڕیسایکلکردنی (٢ و ٤)ە. زۆرجار دەکرێتەوە بە کیسەی زبڵ یان لولەی ئاودێری.
بەراوردی زانستی تورەکەی PP بەرامبەر PE: کام ماددە بۆ بازاڕی عێراق باشترینە؟ (وەشانی ٢٠٢٦)
پرسیارە باوەکانی ماددەکان
بۆچی تورەکەی PP هەندێک جار دەپوکێتەوە؟ ▼
ئایا دەتوانین کیسەی PE بۆ پڕکردنەوەی گەرم بەکاربهێنین؟ ▼
کامەیان هەرزانترە بۆ هاوردەکردن؟ ▼
هەڵبژاردنی دروست،
بازرگانییەکی بێ کێشە
ئێمە یارمەتیت دەدەین باشترین تێکەڵەی ماددەکان هەڵبژێریت تاوەکو بەرهەمەکەت بە سەلامەتی بگاتە دەستی کڕیارەکانت لە سەرانسەری عێراقدا.